حدود ساعت ۲۲ از تهران با اتوبوس VIP اختصاصی به سمت غرب ایران حرکت میکنیم. شب را در مسیر میگذرانیم تا صبح با عبور از زاگرس به منطقه کرمانشاه برسیم.
یادآوری مسافر: بهتر است برای مسیر شبانه یک کیف کوچک دستی شامل لباس گرم سبک، داروهای ضروری، آب و وسایل شخصی همراهتان باشد و چمدان اصلی در قسمت بار اتوبوس قرار گیرد.
مسافران پروازی: امکان پیوستن به گروه در بغداد وجود دارد؛ ساعت ورود باید پیش از رزرو بلیت با ایرانگردان هماهنگ شود.
صبح در مسیر غرب ایران از طاقگرا و گردنه پاتاق بازدید میکنیم؛ جایی در امتداد راه تاریخی ارتباط فلات ایران با بینالنهرین. سپس از سرپلذهاب و قصرشیرین به مرز خسروی میرسیم.
پس از انجام تشریفات خروج از ایران و ورود به عراق، با خودروی اختصاصی عراقی مسیر را ادامه میدهیم. نخست در خانقین توقف میکنیم و رود الوند، پل تاریخی و بخشی از بافت شهر را میبینیم. در صورت مناسببودن زمان و شرایط مسیر، توقف کوتاهی نیز در بعقوبه خواهیم داشت و سپس به بغداد میرویم.
عصر یا اوایل شب تحویل اتاق و استراحت در هتل بغداد.
اقامت: بغداد
یادآوری مسافر: در این روز عبور مرزی داریم و مدت توقف در مرز قابل پیشبینی دقیق نیست. بهتر است مقداری خوراکی سبک همراه داشته باشید. مقدار اولیه دینار عراق را میتوان پس از ورود به عراق تبدیل کرد؛ تبدیل اصلی ارز بهتر است در صرافی معتبر بغداد انجام شود. دلار تمیز و بدون پارگی همراه داشته باشید.
امروز تمام روز را به بغداد اختصاص میدهیم. بازدید را از موزه عراق آغاز میکنیم و سپس وارد بافت تاریخی شهر میشویم: مدرسه مستنصریه، خیابان متنبی، قشله بغداد، کافه شبندر و بازار مسگرها.
بعدازظهر با چهره معاصر بغداد آشنا میشویم؛ میدان تحریر، یادمان آزادی، یادمان شهید و کرانههای رود دجله در برنامه قرار دارند.
شب فرصتی مناسب برای تجربه یکی از معروفترین غذاهای بغداد، مسگوف، خواهد بود.
اقامت: بغداد
یادآوری مسافر: امروز بهترین فرصت برای تبدیل بخش اصلی پول به دینار عراق است. توصیه میکنیم ارز را فقط در صرافی معتبر و با هماهنگی لیدر تبدیل کنید. بخش زیادی از گشت امروز پیاده است؛ کفش راحت ضروری است.
صبح بغداد را ترک میکنیم و ابتدا به مدائن و طاق کسری میرویم؛ یکی از مهمترین یادگارهای دوره ساسانی و پایتخت تاریخی تیسفون.
سپس مسیر را به سوی بابل باستان ادامه میدهیم. راه آیینی، محدوده دروازه ایشتار، کاخهای بابل، شیر بابل و چشمانداز محوطه تاریخی را خواهیم دید و درباره نبوکدنصر، شکوه بابل و بازسازیهای دوره معاصر صحبت میکنیم.
در صورت مناسببودن زمان و امکان بازدید، توقف بعدی بورسیپا و بقایای زیگورات آن خواهد بود. پس از پایان بازدیدها به سمت ناصریه حرکت میکنیم.
اقامت: ناصریه
یادآوری مسافر: امروز یکی از طولانیترین روزهای جادهای سفر است. وسایل موردنیاز شب ناصریه را طوری آماده کنید که دسترسی به آنها آسان باشد. آب، عینک آفتابی و کلاه برای محوطههای روباز توصیه میشود.
صبح به سوی شهر باستانی اور حرکت میکنیم؛ یکی از مهمترین مراکز تمدن سومری.
در این محوطه از زیگورات بزرگ اور و بخشهای مختلف شهر باستانی دیدن میکنیم و با اورنامو، خدای ماه نَنّا، شکلگیری شهرنشینی، خط میخی، گورستان سلطنتی و کاوشهای باستانشناسی اور آشنا میشویم.
پس از بازدید و صرف ناهار، مسیر بازگشت به بغداد را آغاز میکنیم. عصر یا اوایل شب به بغداد میرسیم و باقی زمان برای استراحت یا برنامه آزاد خواهد بود.
اقامت: بغداد
یادآوری مسافر: محوطه اور فضای باز و نسبتاً وسیعی دارد. کفش مناسب، کلاه، ضدآفتاب و آب همراه داشته باشید. در فصلهای گرم، گرمای جنوب عراق میتواند قابلتوجه باشد.
صبح زود بغداد را ترک میکنیم. در صورت مناسببودن شرایط بازدید، ابتدا به عقرقوف یا دورکوریگالزو میرویم و زیگورات و بقایای این شهر متعلق به دوره کاسیان را میبینیم.
سپس مسیر را به سمت سامرا ادامه میدهیم. تمرکز گشت ما بر میراث تاریخی شهر است: مسجد جامع سامرا، مناره مارپیچ ملویه و بقایای پایتخت عباسی. در صورت دسترسی، دیگر آثار و کاخهای تاریخی سامرا نیز در برنامه قرار خواهند گرفت.
بازدید مذهبی محور اصلی برنامه نیست و در صورت زمان و امکان اجرا، میتواند بهصورت کوتاه و تکمیلی انجام شود.
عصر به بغداد بازمیگردیم و آخرین شب سفر را در پایتخت میگذرانیم.
اقامت: بغداد
یادآوری مسافر: اجرای سامرا و برخی بخشهای محوطههای تاریخی منوط به شرایط مسیر و مجوزهای محلی در زمان سفر است. لطفاً گذرنامه را در این روز همراه داشته باشید؛ احتمال کنترل مدارک در مسیر وجود دارد.
صبح خیلی زود، با صبحانه باکس از هتل خارج میشویم و مسیر بغداد – بعقوبه – خانقین – منذریه را تا مرز خسروی طی میکنیم.
پس از انجام تشریفات مرزی، اتوبوس VIP اختصاصی ایرانگردان در سمت ایران منتظر گروه خواهد بود. از قصرشیرین، کرمانشاه و همدان به سمت تهران حرکت میکنیم و شب به تهران میرسیم.
یادآوری مسافر: این روز گشت ثابت ندارد و اولویت با عبور بدون عجله از مرز و بازگشت به تهران است. پیش از خروج عراق بهتر است دینار اضافه خود را با هماهنگی لیدر تبدیل کنید یا فقط مقدار کمی برای سفر بعدی نگه دارید.
| ش | ی | د | س | چ | پ | ج |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | آذر | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| روز | صبحانه | ناهار | شام | اقامت | ||||
| مکان | توسط | مکان | توسط | مکان | توسط | محل | توضیح | |
| 1 | - | - | - | - | - | - | اتوبوس | مسیر رفت |
| 2 | رستوران | مسافر | رستوران | مسافر | رستوران | مسافر | هتل 4 ستاره | بغداد |
| 3 | رستوران هتل | ایران گردان | رستوران | مسافر | رستوران | مسافر | هتل 4 ستاره | بغداد |
| 4 | رستوران هتل | ایران گردان | رستوران | مسافر | رستوران | مسافر | هتل 3 ستاره | ناصریه |
| 5 | رستوران هتل | ایران گردان | رستوران | مسافر | رستوران | مسافر | هتل 4 ستاره | بغداد |
| 6 | رستوران هتل | ایران گردان | رستوران | مسافر | رستوران | مسافر | هتل 4 ستاره | بغداد |
| 7 | رستوران هتل | ایران گردان | رستوران | مسافر | رستوران | مسافر | - | |
تور بغداد ایرانگردان یک سفر تاریخی و ماجراجویانه در بینالنهرین است؛ سفری زمینی که از زاگرس آغاز میشود و در امتداد خانقین، بغداد، تیسفون، بابل، اور و سامرا پیش میرود. در این مسیر، فقط چند جاذبه تاریخی را پشت سر هم نمیبینیم؛ از میان سرزمینهایی عبور میکنیم که سومریان، بابلیان، ساسانیان و عباسیان هرکدام بخشی از تاریخ خود را در آن نوشتهاند.
اگر عراق را بیشتر با سفرهای زیارتی میشناسید، این تور چهره دیگری از آن را نشان میدهد؛ عراقِ شهرهای باستانی، زیگوراتها، کاخها، کتابفروشیها، جادههای قدیمی، دجله و قصههایی که قرنهاست میان تاریخ و افسانه سفر میکنند.
همچنین ببنید: تور بغداد / راهنمای سفر به بغداد
امکان پیوستن به تور از بغداد با پرواز
اگر ترجیح میدهید مسیر رفتوبرگشت ایران تا عراق را زمینی طی نکنید، امکان پیوستن به گروه با پرواز در بغداد نیز وجود دارد. در این حالت، پس از ورود به بغداد به گروه ملحق میشوید و گشتهای اصلی بغداد، تیسفون، بابل، اور و سامرا را همراه سایر همسفران ادامه میدهید. زمان پرواز باید پیش از خرید با برنامه تور هماهنگ شود.
ماجراجویی این تور از لحظه رسیدن به بغداد شروع نمیشود. مسیر زمینی تهران به غرب ایران، عبور از زاگرس، توقف در طاقگرا و گذر از خسروی به خانقین، بخشی از خودِ تجربه سفر است.
در طاقگرا، کنار مسیری میایستیم که فلات ایران را به بینالنهرین پیوند میداد. چند ساعت بعد از همان کوههایی عبور میکنیم که در سوی دیگرشان دشتهای عراق آغاز میشوند. پس از مرز، خانقین و رود الوند نخستین مواجهه ما با عراق هستند؛ شهری که برای مسافر ایرانی هنوز نشانههای جغرافیایی و فرهنگی آشنایی دارد، اما کمکم جای خود را به چشمانداز دیاله و سپس بغداد میدهد.
در این سفر، مسیر فقط فاصله میان دو جاذبه نیست؛ بخشی از داستان است.
بغداد را فقط بهعنوان پایتخت امروز عراق نمیبینیم. این شهر زمانی مرکز خلافت عباسی و یکی از مهمترین کانونهای علمی، ادبی و تجاری جهان اسلام بود و همین بغداد تاریخی، بعدها به یکی از مهمترین صحنههای تخیل ادبی «هزار و یک شب» تبدیل شد.
هارونالرشید شخصیتی تاریخی است؛ اما همان خلیفه در روایتهای هزار و یک شب نیز شبانه در کوچههای شهر پرسه میزند، با مردم روبهرو میشود و وارد ماجراهایی میشود که مرز واقعیت و افسانه را محو میکنند. قصههایی مانند علیبابا و علاءالدین نیز بعدها به خانواده بزرگ و جهانی هزار و یک شب پیوستند و تصویر خیالانگیز «بغداد قصهها» را در ذهن نسلهای بعد گستردهتر کردند.
ما به دنبال بازسازی یک بغداد افسانهای نیستیم؛ جذابیت سفر دقیقاً در فاصله میان بغداد واقعی و بغداد تخیلشده است.
در خیابان متنبی هنوز کتابفروشان کنار هم نشستهاند. در قشله و کافه شبندر، بغداد فرهنگی را لمس میکنیم. مدرسه مستنصریه ما را به دوران شکوفایی علمی شهر میبرد و موزه عراق، داستان را هزاران سال عقبتر میبرد؛ جایی که سومر، اکد، بابل و آشور وارد روایت سفر میشوند.
کنار دجله، بغداد دیگر فقط نامی در کتاب تاریخ نیست؛ شهری زنده است که گذشته و امروز آن روی هم قرار گرفتهاند.
همچنین ببنید: جاهای دیدنی بغداد / راهنمای سفر به بغداد
یکی از خاصترین بخشهای این تور برای مسافر ایرانی، رسیدن به طاق کسری و تیسفون است.
پیش از آنکه بغداد ساخته شود، تیسفون یکی از مهمترین مراکز قدرت در بینالنهرین و پایتخت شاهنشاهی ساسانی بود. ایوان عظیم طاق کسری هنوز باقی مانده تا ابعاد آن شهر و معماری درباری ساسانیان را بتوان تصور کرد.
اینجا ارتباط ایران و عراق دیگر موضوعی انتزاعی در کتاب تاریخ نیست؛ مقابل یکی از بزرگترین بازماندههای معماری ساسانی ایستادهایم، آن هم در چند ده کیلومتری بغداد.
این یکی از ایدههای اصلی سفر است: مرزهای سیاسی امروز را کنار بزنیم و بینالنهرین را همانگونه ببینیم که در طول تاریخ بوده؛ چهارراه ایران، جهان عرب و تمدنهای باستانی.
از تیسفون به سرزمینی میرویم که حتی نامش برای بسیاری از ما آشناست: بابل.
بابل فقط یک محوطه باستانی نیست. یکی از اثرگذارترین شهرهای جهان باستان بوده و در دوره نوبابلی به اوج خود رسیده است. نام نبوکدنصر، دروازه ایشتار، راه آیینی، باغهای معلق و برج بابل طی قرنها وارد تاریخ، دین، هنر و فرهنگ عمومی جهان شدهاند. یونسکو بابل را شاهدی استثنایی بر یکی از تأثیرگذارترین امپراتوریهای جهان باستان میداند.
قدمزدن در بابل جذاب است، چون مجبورمان میکند میان آنچه باستانشناسان یافتهاند و آنچه هزاران سال درباره بابل روایت شده تفاوت بگذاریم.
اینجا قرار نیست فقط چند دیوار خشتی ببینیم؛ تلاش میکنیم شهری را تصور کنیم که زمانی یکی از مهمترین مراکز سیاسی، مذهبی و علمی میانرودان بوده است.
و اگر شرایط اجرا اجازه دهد، با رفتن به بورسیپا از مسیرهای معمول گردشگری هم کمی دورتر میشویم؛ جایی که زیگورات و بقایای شهر باستانی، چهره خلوتتر و ماجراجویانهتری از بینالنهرین نشان میدهند.
هرچه به جنوب عراق میرویم، تاریخ عقبتر میرود.
در اور دیگر از امپراتوریهای متأخر صحبت نمیکنیم؛ وارد جهان شهرهای سومری هزارههای چهارم و سوم پیش از میلاد میشویم. اور یکی از محوطههای باستانی پرونده ثبت جهانی اَهوار جنوب عراق است و در کنار اوروک و اریدو بخشی از چشمانداز شهرهای سومری جنوب میانرودان را تشکیل میدهد.
زیگورات بزرگ اور یکی از آن بناهایی است که عکس، اندازه واقعیاش را منتقل نمیکند. وقتی پای آن میایستیم، تازه میتوان درباره شهری حرف زد که معبد، حکومت، اقتصاد و زندگی شهری در آن هزاران سال پیش سازمان یافته بود.
داستان اورنامو، خدای ماه نَنّا، لوحهای خط میخی، گورستان سلطنتی و کاوشهای لئونارد وولی، بازدید از اور را از دیدن یک بنای باستانی فراتر میبرد.
اینجا یکی از دورترین نقاط سفر ما از تهران است؛ هم از نظر جغرافیایی و هم از نظر زمانی.
در سوی دیگر مسیر، سامرا فصل متفاوتی از داستان عراق را نشان میدهد.
سامرا در قرن نهم میلادی دومین پایتخت خلافت عباسی پس از بغداد شد و امروزه بقایای آن یکی از مهمترین منابع برای شناخت شهرسازی و معماری عباسی است. یونسکو سامرا را تنها پایتخت اسلامی باقیماندهای میداند که طرح اولیه، معماری و آثار گسترده آن تا این اندازه قابل تشخیص مانده است.
مناره مارپیچ ملویه یکی از متفاوتترین تصاویر این سفر است؛ بنایی که حتی بدون دانستن تاریخش هم غافلگیرکننده است.
سامرا در برنامه ایرانگردان پیش از آنکه یک مقصد زیارتی باشد، یک محوطه تاریخی و پایتخت عباسی است. اگر بازدید مذهبی در برنامه قرار گیرد، بخشی تکمیلی از شناخت شهر خواهد بود، نه دلیل اصلی رفتن ما به سامرا.
این سفر برای تیکزدن جاذبهها طراحی نشده است.
طاقگرا، خانقین، بغداد، تیسفون، بابل، اور و سامرا کنار هم قرار گرفتهاند چون هرکدام فصل دیگری از یک داستان طولانی را تعریف میکنند. در پایان سفر، مسیر از دوره سومری و بابلی تا ایران ساسانی و جهان عباسی امتداد پیدا کرده و مسافر میتواند ارتباط این دورهها و جغرافیا را بهتر درک کند.
ویژگی دیگر سفر، زمینیبودن آن است. ورود مستقیم با هواپیما به بغداد راحتتر بود؛ اما بخشی از هویت این برنامه دقیقاً در عبور از زاگرس، مرز و شهرهای میان راه شکل میگیرد.
ایرانگردان این تور را با گروه کوچک طراحی کرده تا بتوانیم در محوطهها زمان بیشتری برای روایت، سؤال، عکاسی و کشف مسیر داشته باشیم و تجربه سفر به شکل یک کاروان بزرگ و شتابزده درنیاید.
همچنین ببینید: راهنمای سفر به عراق
آیا این سفر برای شما مناسب است؟
اگر تاریخ و باستانشناسی برایتان جذاب است، از سفرهای جادهای لذت میبرید، دوست دارید جاهایی را ببینید که هنوز در مسیر معمول گردشگران ایرانی قرار نگرفتهاند و برای دیدن یک محوطه مهم حاضر هستید چند ساعت در جاده باشید، احتمالاً از این سفر لذت خواهید برد.
این تور در عین داشتن اقامت هتلی و حملونقل برنامهریزیشده، یک سفر کاملاً استراحتمحور نیست. بعضی روزها مسیر طولانی داریم، گاهی باید صبح زود حرکت کنیم و عبور زمینی از مرز هم بخشی از تجربه است.
در عوض، با سفری روبهرو هستیم که مشابه آن را در برنامههای معمول عراق کمتر میبینیم: از طاق کسری تا بابل، از زیگورات اور تا ملویه سامرا و از قصههای بغداد تا جادههای واقعی بینالنهرین.
شاید در آغاز سفر، عراق برایمان مجموعهای از نامها باشد: بغداد، بابل، اور، تیسفون و سامرا.
اما جذابیت واقعی این تور زمانی شکل میگیرد که این نامها در طول مسیر به یکدیگر متصل میشوند؛ وقتی طاقگرا مقدمه طاق کسری میشود، موزه بغداد مقدمه بابل و اور، و بغداد عباسی مقدمهای برای سامرا.
هدف این سفر همین است:
دیدن بینالنهرین نه بهصورت چند نقطه روی نقشه، بلکه به شکل یک داستان پیوسته که هزاران سال ادامه پیدا کرده است.
جزئیات برنامه روزانه، خدمات، تاریخ اجرا و قیمت روز همین تور را در بخشهای مربوط به همین صفحه ببینید.
امکان پیوستن به گروه در بغداد به صورت پروازی وجود دارد؛ ساعت ورود باید پیش از رزرو بلیت با ایرانگردان هماهنگ شود. ایرانگردان امکان تهیه بلیت پرواز تهران بغداد و بغداد به تهران برای شما فراهم میکند.